کارتل ماشین چیست؟علائم خرابی و علت روغن ریزی آن

کارتل (کارتر) ماشین چیست؟

کارتر که در زبان عامیانه به کارتل نیز معروف است و یکی از لوازم یدکی خودرو است، یک محفظه‌ی پرس شده از آلیاژهای فلزی مانند فولاد، آلومینیوم یا چدن  ساخته شده و در پایین موتور خودرو قرار دارد و به وسیله ی پیچ و مهره به آن متصل است. مهم‌ترین وظیفه کارتل نگهداری روغن موتور است. کارتل همچنین دارای ورودی‌ها و خروجی‌هایی برای پمپ روغن و سیستم‌های دیگر است که بتواند فشار روغن را در داخل موتور حفظ کند. کارتل به‌عنوان محلی برای جمع آوری روغن عمل می‌کند و از آنجایی که روغن موتور به انتقال حرارت، کاهش اصطکاک و روان‌سازی اجزاء موتور کمک می‌کند، کارتل وظیفه‌ی بسیار مهمی در حفظ عملکرد و طول عمر موتور دارد.

ساختار و اجزای کارتل ماشین

ساختار کارتل معمولاً به‌صورت دو تکه و ذوزنقه‌ای طراحی می‌شود. قسمت عمیق‌تر برای تجمع روغن استفاده می‌شود و قسمت بالایی و کم‌عمق‌تر آن فضا را برای میل لنگ و شاتون فراهم می‌کند. این طراحی نه تنها  استحکام وکارایی را افزایش می‌دهد بلکه به تبادل بهتر حرارت نیز کمک می‌کند. کارتل از چند بخش اصلی تشکیل شده است:

• پیچ تخلیه

این پیچ در قسمت پایینی کارتل قرار دارد و به‌عنوان یک مجرا برای تخلیه روغن موتور عمل می‌کند. در زمان تعویض روغن، این پیچ باز شده و روغن قدیمی از این مجرا خارج می‌شود.

• سینی کارتر

سینی کارتر به‌عنوان پوششی زیر کارتل نصب می‌شود تا مانع از تماس مستقیم کارتل با جاده یا موانع شود. این سینی از آسیب‌های فیزیکی به کارتل جلوگیری می‌کند و در حفظ روغن موتور نقش دارد.

• مجرای تخلیه

مجرای تخلیه بخشی از سیستم است که روغن موتور را به داخل فیلتر روغن و سپس به خارج از کارتل هدایت می‌کند. این مجرا به تصفیه و بازگشت روغن به موتور کمک می‌کند.

• سینی اتصال

این قسمت به‌عنوان لبه‌ای دور کارتل عمل می‌کند و شامل سوراخ‌های اتصال و محل‌های قرارگیری پیچ و مهره‌ها برای اتصال کارتل به بلوک سیلندر است. سینی اتصال باید به‌گونه‌ای طراحی شود که اتصالات محکم و بدون نشتی ایجاد کند.

• پلیت‌های داخلی (صفحات شبکه‌بندی)

برای جلوگیری از حرکت بیش از حد روغن و جلوگیری از تشکیل امواج در داخل کارتل، فضای داخلی آن به کمک پلیت‌های فلزی عمودی شبکه‌بندی می‌شود. این صفحات باعث بهبود جریان روغن و کاهش نوسانات در سطح روغن می‌شوند.

• واشرها

اجزای مهمی هستند که برای آب‌بندی و عایق‌بندی کارتل در محل اتصال آن به بلوک سیلندر استفاده می‌شوند. واشرها باید مقاوم به حرارت و تنش‌های مکانیکی باشند تا از نشت روغن جلوگیری کنند.

کاربرد (وظایف) کارتل ماشین

ذخیره‌سازی روغن موتور: کارتل به‌عنوان مخزن نگهدارنده روغن عمل می‌کند و روغن به‌طور مداوم در آن گردش دارد.

تأمین فشار روغن: با جمع‌آوری و پمپاژ روغن، کارتل به ایجاد فشار روغن در داخل موتور کمک می‌کند که برای روان‌سازی و عملکرد مؤثر اجزای متحرک ضروری است.

خنک‌سازی موتور: روغن موتور به‌عنوان یک عامل خنک‌کننده عمل می‌کند و حرارت تولیدشده توسط موتور را کاهش می‌دهد. کارتل این روغن را جمع‌آوری و در حرارت مناسب نگه می‌دارد.

علائم خرابی کارتل ماشین

خرابی کارتل می‌تواند به مشکلات زیادی در موتور منجر شود. علائم احتمالی خرابی کارتل شامل موارد زیر است:

نشت روغن: یکی از شایع‌ترین نشانه‌های خرابی کارتل، نشت روغن از زیر خودرو در هنگام خاموش بودن خودرو است.

کاهش فشار روغن: در صورت خرابی کارتل، می‌تواند فشار روغن در موتور کاهش یابد که توضیح‌ دهنده صدای غیرعادی موتور و مشکلات عملکردی می‌باشد.

افزایش دما: اگر کارتل خراب باشد ممکن است عملکرد جمع آوری روغن داغ و خنک‌سازی روغن موتور درست انجام نشده و دمای موتور افزایش پیدا می کند.

صدای غیر عادی: وجود صداهای غیرعادی، به‌ویژه صدای ضربه یا جیرجیر در زیر کاپوت، می‌تواند نشانه‌ای از عدم روان‌سازی صحیح باشد.

دلایل خرابی کارتل

• سایش و ترک‌خوردگی

با گذر زمان و تحت فشار حرارتی و مکانیکی، کارتل ممکن است دچار سایش یا ترک‌خوردگی شود. به‌خصوص اگر از آلیاژ آن آلومینیم باشد بیشتر اتفاق می‌افتد.

• نشتی در محل اتصال

محل‌های اتصال کارتل به موتور اگر به‌درستی مهندسی نشده باشند، می‌توانند منجر به نشت‌ روغن شوند.

• نقص در واشرها

واشرهایی که اتصالات کارتل را آب‌بندی می‌کنند، ممکن است با گذشت زمان خراب شوند یا دچار نشتی شوند. این امر می‌تواند منجر به نشت روغن و خرابی کارتل شود.

• آسیب فیزیکی

هر گونه صدمه فیزیکی، مانند برخورد با موانع در جاده، می‌تواند به بدنه کارتل آسیب برساند. این آسیب‌ها می‌توانند منجر به نشتی روغن و کاهش عمر کارتل شوند.

• حرارت بیش از حد

اگر موتور به درستی خنک نشود، حرارت بالا می‌تواند به تجزیه مواد داخل کارتل و آسیب رساندن به آن منجر شود. این مشکل می‌تواند در اثر مشکلات سیستم خنک‌کننده یا استفاده نادرست از روغن ایجاد شود.

• نقص در طراحی

در برخی موارد، کارتل‌ها ممکن است با طراحی نادرست تولید شوند که منجر به مشکلاتی مانند نشت روغن یا کاهش کارایی روغن‌کاری می‌شود.

روش های افزایش عمر کارتل

• تعویض منظم روغن

تعویض به‌موقع روغن موتور و استفاده از روغن‌های باکیفیت می‌تواند عمل روانکاری را بهتر انجام داده و از سایش و آسیب به کارتل جلوگیری کند.

• بررسی و تعویض واشرها

واشرها باید به‌طور دوره‌ای بررسی شوند و در صورت وجود هرگونه نشتی یا فرسودگی، تعویض شوند. استفاده از واشرهای باکیفیت و مقاوم در برابر حرارت می‌تواند عمر کارتل را افزایش دهد.

• نگهداری و بازرسی منظم

بررسی سیستم خنک‌کننده و اطمینان از عملکرد صحیح پمپ روغن می‌تواند به شناسایی مشکلات قبل خرابی کارتل کمک کند

• توجه به سطح روغن موتور

دقت به سطح روغن موتور و جلوگیری از کارکرد در دماهای بسیار بالا (افزایش فشار روغن) می‌تواند به جلوگیری از آسیب حرارتی کمک کند.

• محافظت فیزیکی

رانندگی آرام در مسیرهای ناهموار یا در خاکی و یا استفاده محافظ زیر کارتل می‌تواند از آسیب به کارتل جلوگیری کند.

انواع کارتل ماشین

• کارتل تر

کارتل تر در بسیاری از خودروها مورد استفاده قرار می‌گیرد و به‌عنوان مخزن روغن موتور عمل می‌کند. این نوع کارتل روغن برگشتی از موتور را در خود نگه می‌دارد و به وسیله تبادل گرمایی، روغن داغ را آهسته خنک کرده و دوباره به موتور (پیستون، میل لنگ، شاتون و سوپاپ) برمی‌گرداند. کارتل تر بیشتر در خودروهای عمومی و معمولی دیده می‌شود.

• کارتل خشک

کارتل خشک به‌عنوان یک گذرگاه برای روغن موتور در نظر گرفته می‌شود و معمولاً در خودروهای اسپرت و مسابقه‌ای استفاده می‌شود. این کارتل کوچکتر است و به طوری طراحی شده که روغن با جاذبه به سمت کارتل بازگردد. به همین دلیل، کارتل خشک معمولاً بیشتر در شرایط خاص و با عملکرد بالا استفاده می‌شود.

بهترین برندهای کارتل ماشین

در بازار ایران، چندین برند معتبر وجود دارد که کارتل خودرو را تولید می‌کنند. هر یک از برندهای ذکر شده محصولات خود را با کیفیت‌های متفاوت و مشخصات فنی مختلف تولید می‌کنند. در انتخاب کارتل، بهتر است به نیازها و مشخصات خودروی خود دقت کنید و از معتبرترین تامین‌کنندگان و فروشندگان خرید کنید.در ادامه به بررسی این برندها می‌پردازیم:

• سایپا

سایپا یکی از بزرگ‌ترین و معتبرترین خودروسازان ایران است که محصولات متنوعی از جمله کارتل را تولید می‌کند. کارتل‌های تولیدی سایپا معمولاً به خاطر کیفیت و استانداردهای بالای خود معروف هستند.

• عظام

شرکت عظام در زمینه تامین قطعات یدکی خودرو فعالیت می‌کند و به عنوان یکی از برندهای معتبر در زمینه تولید کارتل و سایر اجزای موتور شناخته می‌شود. محصولات عظام به کیفیت و دقت بالا در ساخت معروفند.

• ایساکو

شرکت ایساکو (ایران خودرو) از دیگر برندهای معتبر در زمینه تولید قطعات یدکی است. کارتل‌های ایساکو معمولاً از کیفیت خوبی برخوردارند و در بازار به خوبی شناخته شده‌اند.

• همتک

از دیگر تولیدکنندگان معتبر، همتک است که به تولید قطعات یدکی با کیفیت و به‌روز معروف است. کارتل‌های همتک معمولاً دارای طراحی مناسب و کیفیت مطلوبی هستند.

• جی ای اس پی (GISP)

این برند نیز به عنوان یکی از تولیدکنندگان معتبر قطعات یدکی شناخته شده است و کارتل‌های این شرکت معمولاً از نظر کیفیت قابل قبول هستند.

• TPCO

شرکت TPCO (تولید قطعات خودرو) نیز در زمینه تولید انواع قطعات خودرو از جمله کارتل فعالیت می‌کند. این برند نیز به خاطر تعهد به کیفیت و استانداردهای صنعتی معروف است.